Rodzaje skal pomiarowych

Każdy badacz dobrze wie, że prawidłowe zaprojektowanie zmiennych jest czynnością niezwykle ważną. Od tego na jakich skalach wyrażone są nasze zmienne zależy m.in. dobór analiz statystycznych, które będziemy mogli przeprowadzić. Projektując np. pytania kwestionariusza bardzo często jako skalę odpowiedzi wykorzystuje się skalę Likerta, która pozwala traktować zmienne jako ilościowe. Warto tu zaznaczyć iż choć w rzeczywistości skala ta ma charakter raczej porządkowy (w końcu poszczególne elementy w zbiorze nie mogą przyjąć dowolnej wartości) to jednak przyjęło się, że zmienne tego typu traktujemy jako ilościowe. Niewątpliwą zaletą tego typu skali jest możliwość zastosowania wielu zaawansowanych analiz statystycznych – pamiętajmy, że zmienne ilościowe dają nam szeroki wachlarz możliwości przy wyborze odpowiedniego testu. Poniżej przedstawię właściwości poszczególnych rodzajów skal na jakich mogą zostać wyrażone zmienne.

Skala nominalna – pozwala nam jedynie odróżnić elementy znajdujące się w zbirze poprzez nadanie etykiet. Nie daje nam, natomiast informacji na temat tego, który element zbioru jest lepszy bądź jaka odległość dzieli jeden element od drugiego. Tworząc zmienne wyrażone na skali nominalnej ograniczamy znacznie możliwości wyboru analiz statystycznych – jednak w niektórych przypadkach skala nominalna jest jedyną możliwością np. podczas kodowania zmiennej płeć.

Skala porządkowa – jak sama nazwa wskazuje pozwala nam na uporządkowanie elementów tworzących zbiór danych. Skala tego typu pozwala nam ułożyć elementy według różnych kryteriów np. wykształcenie od najniższego do najwyższego czy miejsce na mecie od pierwszego do ostatniego. To czego jednak nie możemy się dowiedzieć z tego typu zmiennych to jakie odległości dzielą nas od poszczególnych wartości np. w przypadku miejsca zawodników (powiedzmy biegnących na 100 m.)  na mecie nie wiemy czy zawodnik zajmujący 2 miejsce miał identyczną stratę do zwycięzcy jak 3 zawodnik do 4. Tworząc zmienne na skali porządkowej mamy większe pole do manewru jeśli chodzi o możliwość wykorzystania poszczególnych rodzajów analiz statystycznych choć należy zaznaczyć, że największa swobodę w tym zakresie dają zmienne wyrażone na skali ilościowej.

Skala ilościowa – daje największe możliwości obliczeń statystycznych. Zmienne ilościowe to np. czas, wiek, waga. Zmienne tego typu mówią nam w jakiej odległości leżą od siebie elementy znajdujące się w naszym zbiorze, ponadto skala ilościowa posiada właściwości pozostałych skal a więc nominalnej i porządkowej. Analizy statystyczne, które możemy wykonać na tego typu zmiennych są niemal nieograniczone.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

  • volitional